Een nieuwe progressieve denktank, METIS

vermeylen22

“Dit althans weten we zeker: de wereld zal na deze oorlog een gans andere aanschijn hebben. Het zij me toegestaan te geloven, dat uit reactie tegen de totalitaire Moloch-Staat, de enkele mens weer tot zijn recht zal komen, met die behoorlijke maat van zelfbeschikking en vrije beweging, die de vorming van een echte elite onder alle standen mogelijk maakt; en dat tevens de onafzienbare wereldnood, de heling van wonden die niemand gespaard bleven, een sterk gevoel van onderling hulpbetoon, voor saamhorigheid zal gebieden; zoals geen natie nog op absolute oppermacht zal kunnen bogen, en kleine landen zich min of meer bij ruimere gebieden moeten aansluiten, zo zal ook het ongebreideld individualisme wegzinken met het kapitalistische stelsel en zijn liberale economie”.

August Vermeylen, De taak, 1945.

De taak schreef August Vermeylen kort voor zijn dood als een soort testament, en op basis hiervan werd het Vermeylenfonds opgericht. De boodschappen die Vermeylen meegeeft in deze taak zijn nog brandend actueel en er blijft veel werk aan de winkel voor wie het, zoals Vermeylen, met deze samenleving goed voor heeft.

Het sociaaldemocratische gedachtegoed doet het de laatste jaren in Vlaanderen niet goed, de verkiezingsuitslagen tonen dat aan. Deze beweging naar rechts zien we bij uitbreiding in heel Europa de kop opsteken.

Zelfs de financiële crisis en de daaropvolgende Europese malaise hebben de koers in het denken niet gewijzigd. Het liberaal-conservatieve discours beheerst nog steeds het debat. Technocratische oplossingen worden als wondermiddelen aangereikt om de economie nieuw leven in te blazen. Deze liggen in de lijn van wat het IMF en de Wereldbank al sinds de jaren ’80 verkondigen (de zgn. Washington Consensus) en neemt de Europese Commissie gretig over: begrotingsdiscipline, met zware boetes voor wie niet luistert, privatiseringen, afslanking van de overheid, liberalisering van de arbeidsmarkt… Ook politieke partijen, academici en denktanks scharen zich veelvuldig achter deze “ultieme reddingsoperatie”. Maar de praktijk blijkt minder rooskleurig.

In een aantal landen resulteren deze neoliberale recepten in drama’s en sociale bloedbaden. En nog straffer is dat zich daardoor al nieuwe financiële en economische uitdagingen aanbieden, die dan weer aanleiding geven tot dezelfde maatregelen en wellicht op lange termijn tot de economische woestenij zullen leiden.

Het August Vermeylenfonds en de Stichting Gerrit Kreveld konden deze ontwikkelingen niet langer negeren. Er was nood aan een nieuw initiatief dat alternatieve antwoorden biedt op de sociaaleconomische en maatschappelijke uitdagingen. De huidige, Europese besparingspolitiek en verdere liberalisering zijn niet de enige weg, zoals het wel eens voorgesteld wordt.

Het August Vermeylenfonds is één van de vijf cultuurfondsen van Vlaanderen, die zich als socio- culturele vereniging richt tot zijn leden en die de taak van August Vermeylen verder probeert te zetten. De denktank Metis betekent voor deze organisatie een herbronning die er toe moet leiden dat er in haar dagelijkse werking nieuwe thema’s worden aangereikt. Het Vermeylenfonds kleurt daarmee buiten de lijntjes van het socio- cultureel werk.

De Gerrit Kreveld Stichting is geen ledenorganisatie zoals het Vermeylenfonds; het is een centrum voor bezinning, studie en initiatieven die het sociaal- democratisch gedachtegoed ondersteunen. Naast de bestaande activiteiten zoals de uitgave van het Tijdschrift Samenleving en Politiek, de publicatie van het jaarboek “ Belgian Society and politics” en de organisatie van studies en colloquia richt het centrum dit nieuw initiatief mee op, een initiatief dat kan wegen op het publieke debat. Daarmee gaat de Kreveld stichting verder in op haar bestaansreden en doelstellingen.

Beide organisaties bundelden hun krachten en richtten samen een denktank op. Zo werd Metis geboren en staat het Instituut hopelijk aan de start van een lange carrière.

MetisLogo_RGB_web

 

Zeus’ schrandere eega

‘Metis’ is afkomstig uit de Griekse mythologie. Ze behoort tot het oudere Griekse pantheon en was de eerste echtgenote van Zeus. Omdat zij zeer machtige nakomelingen ter wereld zou brengen, werd Zeus bang en slokte hij haar op. Maar ze was al zwanger, en zo werd Athena uit het hoofd van Zeus geboren.

Metis staat voor schranderheid, zowel in de zin van wijsheid als van het praktische verstand, gericht op toepassingen. Nadenken en met het resultaat daarvan aan de slag gaan. Een geschikte naam voor de denktank omdat zij wil dromen en onbegrensd durven nadenken over een betere samenleving, maar ook haalbare voorstellen doen.

Metis stelt solidariteit, gelijke kansen en duurzaamheid als uitgangspunten voorop en geeft deze doelstellingen vorm door goed onderbouwde analyses en beleidsadviezen. De denktank zal aanwezig zijn in de media en fora waar het maatschappelijk debat gevoerd wordt. Via scherpe analyses ontwikkelt ze innovatieve beleidsconcepten en krachtige argumentatiekaders voor een progressieve aanpak.

Denktank met eigen smoel

Metis wil meer welvaart, meer economische groei, maar ook de baten van die welvaart toegankelijk maken voor iedereen. Ze wil een solidaire maatschappij, waarin ongelijkheid bestreden wordt. Ze wil ook kwalitatieve en duurzame groei. Voorstellen voor onze sociaaleconomische huishouding zullen aan deze criteria getoetst worden. Economische groei is nodig om de solidariteit te bestendigen en om middelen te genereren voor een snellere omschakeling naar een groene economie.

Toch staat economische groei niet steeds op de eerste plaats, maar is die verweven met alle andere doelstellingen.

Metis wil ook een overheid die marktregulerend optreedt. Metis meent dat een sociaal gecorrigeerde markteconomie niet de perfecte maar wel de beste manier is om tot een samenleving met zoveel mogelijk welvaart, vrijheid en gelijkheid te komen. Een dergelijke samenleving is in ieders belang.

Metis maakt ideologische keuzes, maar is niet doctrinair. Ideeën worden op hun verdiensten getoetst, taboes overboord gegooid. Als onafhankelijke denktank dient zij geen politieke evenwichten of machtsstructuren. Zo staat de rol van de overheid niet vast, evenmin als die van de markt. Er zijn beperkingen aan de vermarkting, maar evenzeer zijn er activiteiten die de markt efficiënter kan invullen dan de overheid.

Metis toetst haar voorstellen aan het criterium van duurzaamheid en van solidariteit. Zoveel mogelijk welvaart en geluk voor iedereen, nu en in de toekomst. Daarom zal Metis een sterk Europees model voor meer welvaart helpen uittekenen en verdedigen.

En we eindigen met Vermeylen, uit De Taak, 1945:

“De veroveringen van de techniek hebben nu de voorwaarden geschapen tot een gemakkelijker bestaan voor allen, de rede drijft naar het eindelijke doel, dat tenslotte van ethische aard is; eenieder de mogelijkheid te geven, zover zijn natuur het toelaat een “mens” te zijn, in de volledigste en edelste betekenis”

Dany Vandenbossche
Algemeen voorzitter van het Vermeylenfonds

 

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Activiteit, Actueel, Cultuur, Debat, Ecologie, Economie, Ethiek, Europa, Interculturalisme, Metis, Politiek, Socialisme, Vermeylenfonds

2 Reacties op “Een nieuwe progressieve denktank, METIS

  1. kinaupenne dirk

    eindelijk!!!!

    31 mei 13
    dirk kinaupenne
    voorzitter spa-sint-martens-latem

  2. Geweldig initiatief! Ik las zopas het position paper van 31/5 http://www.metisinstitute.be/images/PDF/PositionPaperEuropeseaanbevelingen20130531.pdf
    Eindelijk een economisch programma dat de werkloosheid en armoede wil bestrijden. Dat we uit de crisis moeten geraken, niet door besparingen van de overheden, maar door aanzwengelen van de vraag (koopkracht), is het fundamenteel en wetenschappelijk correcte idee. De Europese Commissie krijgt een reeks aanbevelingen, die helemaal anders klinken dan haar huidig discours.
    Ik ben wel heel pessimist over de impact van deze correcte voorstellen. In de eerste plaats worden alle goede voorstellen nu doorkruist door het Europees begrotingsverdrag. Dat werd in het Vlaamse parlement en de Senaat reeds goedgekeurd, zonder enig inzicht voor de gevolgen. Metis is hier juist te laat. Het verdrag verplicht de regeringen hun bestedingen voortaan elk jaar met meerdere miljarden in te krimpen, tot het begrotingstekort èn de overheidsschuld zijn afgebouwd.
    http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/03/03/europees-begrotingsverdrag-doodsteek-voor-de-overheden
    Een tweede reden voor pessimisme, is dat de soberheidswoede die de EC hanteert, en door hoofdeconomen van banken en andere denktanks herhaald wordt, niet alleen op een denkfoutje berust. Het gaat om een essentieel verschil in doelwit. Simpel en bondig samengevat: de experten van de EC, van het bedrijfsleven en van de financiële sector streven prioritair niet naar groei van de werkgelegenheid, zefls niet naar groei van het BNP; maar naar behoud en groei van de netto bedrijfswinsten. Dit hebben zij reeds met succes verkregen (zie hun eigen winstcijfers) door massaal personeel te schrappen, en in een aantal landen de lonen en pensioenen te verlagen, alsook de sociale voorzieningen. Investeren teneinde de productie te verhogen, is meestal oninteressant, want de afzet (verkoop) stagneert of daalt; terwijl het wel mogelijk is de nettowinsten te handhaven door minder personeelskosten.
    Ik hoop dat Nico Pattyn, de auteur van het position paper, dit leest!
    En ook het boek van Paul Krugman, “End this depression now!” De Nobelprijswinnaar betoogt (met kennis van zaken) dat de eurozone in zijn ongeluk loopt, o.m. door het dogma van de schuldafbouw door de overheden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s